تصور کنید با عجله از گیت‌های بازرسی فرودگاه رد شده‌اید تا مستقیم سوار هواپیما شوید، اما مامور پرواز جلوی درِ ورودی متوقفتان می‌کند و می‌گوید چمدان شما در قفسه بالای سر جا نمی‌شود و باید آن را به بخش بار تحویل دهید؛ اتفاقی که هم وقتتان را می‌گیرد و هم در پروازهای خارجی ممکن است جریمه نقدی سنگینی برایتان داشته باشد. دانستن استاندارد دقیق ابعاد چمدان کابین قبل از خرید چمدان یا بستن بار، ساده‌ترین راهی است که خیال شما را از بابت عبور راحت از گیت فرودگاه آسوده می‌کند.
برای اینکه در همان ابتدا پاسخ دقیق و بدون ابهام را در اختیار داشته باشید: استاندارد جهانی ابعاد چمدان کابین (که در بازار به آن سایز کوچک یا ۲۰ اینچ می‌گویند) شامل ۵۵ سانتی‌متر ارتفاع، ۳۵ تا ۴۰ سانتی‌متر عرض و ۲۰ تا ۲۳ سانتی‌متر عمق است. به طور کلی، مجموع این سه عدد (طول + عرض + ارتفاع) با احتساب چرخ‌ها و دستگیره، نباید از ۱۱۵ سانتی‌متر بیشتر شود. همچنین وزن مجاز این چمدان در اکثر ایرلاین‌ها بین ۷ تا ۱۰ کیلوگرم در نظر گرفته می‌شود.
از آنجایی که هر شرکت هواپیمایی ممکن است یکی دو سانتی‌متر با دیگری تفاوت داشته باشد، در جدول زیر ابعاد و وزن مجاز بار دستی را در پرترددترین ایرلاین‌ها برای شما آماده کرده‌ایم:
| نام ایرلاین (شرکت هواپیمایی) | ابعاد مجاز چمدان کابین (سانتی‌متر) | حداکثر وزن مجاز | اجازه حمل کیف دستی دوم (لپ‌تاپ/کوله کوچک) |
|---|---|---|---|
| پروازهای داخلی (ماهان، ایران‌ایر و…) | ۵۵ × ۴۰ × ۲۰ | ۵ تا ۷ کیلوگرم | بله (در حد کیف دستی یا کوله کوچک) |
| ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines) | ۵۵ × ۴۰ × ۲۳ | ۸ کیلوگرم | بله (یک کیف شخصی حداکثر ۴ کیلوگرم) |
| هواپیمایی امارات (Emirates) | ۵۵ × ۳۸ × ۲۲ | ۷ کیلوگرم | در کلاس اکونومی معمولاً فقط ۱ تکه بار دستی |
| قطر ایرویز (Qatar Airways) | ۵۰ × ۳۷ × ۲۵ | ۷ کیلوگرم | بله (یک کیف دستی کوچک یا کیف لپ‌تاپ) |
| فلای دبی (Flydubai) | ۵۵ × ۳۸ × ۲۰ | ۷ کیلوگرم | بله (کیف لپ‌تاپ یا کیف دستی کوچک) |
| پگاسوس (Pegasus – پرواز اقتصادی) | ۵۵ × ۴۰ × ۲۰ | ۸ کیلوگرم | بسته به نوع بلیط (در بلیط‌های ارزان فقط ۱ کیف کوچک) |
استاندارد جهانی ابعاد چمدان کابین چقدر است؟
وقتی برای خرید به بازار می‌روید یا مشخصات محصولات را در سایت‌های مختلف می‌بینید، گاهی سایزها را به اینچ (Inch) می‌‌نویسند و گاهی به سانتی‌متر. قانون کلی که انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (IATA) برای قفسه‌های بالای سر مسافران در هواپیما (Overhead Bin) مشخص کرده، همان قانون معروف ۱۱۵ سانتی‌متر است. یعنی اگر قد، پهنا و قطر چمدان کوچک خود را با هم جمع بزنید و عدد نهایی ۱۱۵ یا کمتر شود، در ۹۹ درصد هواپیماهای دنیا به راحتی جا می‌گیرد.
در بازار ایران، این سایز با سه نام مختلف شناخته می‌شود که هر سه به یک اندازه اشاره دارند:
- چمدان ۲۰ اینچ: منظور از ۲۰ اینچ، ارتفاع تقریبی خودِ بدنه چمدان (حدود ۵۰ سانتی‌متر بدون چرخ یا ۵۵ سانتی‌متر با چرخ) است. البته مدل‌های کمی کوچک‌تر مثل ۱۸ و ۱۹ اینچ هم وجود دارند که برای سفرهای یک‌روزه یا کودکان استفاده می‌شوند.
- چمدان سایز کوچک: در ست‌های سه تکه چمدان، کوچک‌ترین سایز همیشه برای داخل کابین طراحی می‌شود. اگر می‌خواهید مقایسه کامل‌تری بین سایز کوچک، متوسط و بزرگ داشته باشید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای سایز چمدان را مطالعه کنید تا تفاوت دقیق ابعاد آن‌ها را ببینید.
- چمدان کابین یا ترولی دستی: نامی که در بلیط هواپیما (Cabin Baggage یا Carry-on) درج می‌شود.
ما در فروشگاه جانتا برای اینکه هیچ ابهامی هنگام انتخاب برایتان پیش نیاید، در صفحه تمام مدل‌های چمدان سایز کوچک ابعاد را به سانتی‌متر دقیق نوشته‌ایم تا قبل از ثبت سفارش، بتوانید آن را با قوانین ایرلاین خود تطبیق دهید.
ساختار چمدان که در اندازه‌گیری نادیده گرفته می‌شوند
یکی از اشتباهاتی که گاهی مسافران در خانه انجام می‌دهند این است که متر را برمی‌دارند و فقط بخش پارچه‌ای یا پلاستیکی بدنه چمدان را اندازه می‌گیرند! در حالی که در فرودگاه‌های بین‌المللی، یک قالب یا باکس فلزی در کنار کانتر پرواز وجود دارد که در صورت شک کردن مامور پرواز، کل چمدان باید به راحتی داخل آن باکس فرو برود.
بنابراین هنگام بررسی ابعاد چمدان کابین، باید این سه بخش از اجزای تشکیل‌دهنده چمدان را هم در نظر بگیرید:
۱. محاسبه ارتفاع چرخ‌ها و پایه‌ها در قدِ چمدان
چمدان‌های امروزی دارای ۴ چرخ دوبل و چرخان هستند. این چرخ‌ها بسته به مدل چمدان، بین ۵ تا ۷ سانتی‌متر ارتفاع دارند. وقتی ایرلاین می‌گوید حداکثر ارتفاع ۵۵ سانتی‌متر است، منظور فاصله از روی زمین (زیر چرخ) تا بالاترین نقطه چمدان است، نه فقط قدِ جعبه چمدان.
۲. تاثیر دستگیره‌های بالایی و کناری
وقتی دسته تلسکوپی (تنظیم‌شونده) چمدان را کامل به داخل فشار می‌دهید، یک دستگیره ثابت در بالای چمدان و گاهی یک دستگیره در بغلِ چمدان باقی می‌ماند. این دستگیره‌ها و همچنین قفل TSA که در کنار بدنه نصب شده، حدود ۱ تا ۲ سانتی‌متر برجستگی دارند که در عرض و ارتفاع نهایی محاسبه می‌شوند.
۳. زیپ افزایش حجم (Expander)
بسیاری از چمدان‌های کابین یک زیپ کمکی دارند که با باز کردن آن، حدود ۳ تا ۵ سانتی‌متر به عمق (قطر) چمدان اضافه می‌شود. این قابلیت برای زمانی که با اتومبیل شخصی یا قطار سفر می‌کنید بسیار عالی است؛ اما در سفرهای هوایی، اگر زیپ افزایش حجم را باز کنید و چمدان را تا آخرین حد پر کنید، قطر چمدان از ۲۰ سانتی‌متر به ۲۵ یا ۲۶ سانتی‌متر می‌رسد و ممکن است در قفسه بالای سر هواپیما جا نشود.
داخل چمدان کابین چقدر وسیله جا می‌شود؟
شاید وقتی ابعاد ۵۵ در ۴۰ در ۲۰ سانتی‌متر را می‌شنوید، این سوال برایتان پیش بیاید که در این فضا واقعاً چقدر وسیله جا می‌گیرد؟
از نظر حجم داخلی، یک چمدان کابین استاندارد بین ۳۵ تا ۴۲ لیتر فضا دارد. از نظر وزنی هم اگر چمدان را به صورت معمولی با لباس و وسایل شخصی پر کنید، حدود ۷ تا ۱۰ کیلوگرم بار در آن جا می‌شود که دقیقاً برابر با وزن مجاز ایرلاین‌هاست.
برای اینکه دید ملموس‌تری داشته باشید، در یک چمدان سایز کوچک استاندارد می‌توانید این وسایل را به راحتی بچینید:
- ۳ تا ۴ دست لباس کامل (شلوار، پیراهن، تیشرت یا مانتو)
- یک عدد کاپشن سبک یا هودی
- یک جفت کفش اضافه
- کیف لوازم بهداشتی، عطر و داروها
- شارژر، پاوربانک و مدارک سفر
نکته بسیار مهم این است که وزنِ خودِ چمدان (وزن خالص وقتی خالی است) جزو آن ۷ یا ۸ کیلوگرم مجاز حساب می‌شود! بنابراین هرچقدر چمدان سبک‌تری بخرید، می‌توانید وسایل بیشتری با خودتان ببرید. به همین خاطر در راهنمای انتخاب چمدان پرواز خارجی همیشه تاکید می‌کنیم که برای سایز کابین، سراغ چمدان‌هایی بروید که وزن خالص آن‌ها زیر ۳ کیلوگرم باشد.
تفاوت چمدان سایز کوچک (کابین) با چمدان خلبانی چیست؟
در بازار ایران خیلی وقت‌ها عبارت «چمدان کابین» و «چمدان خلبانی» را به جای هم استفاده می‌کنند، چون هر دو اجازه ورود به داخل هواپیما را دارند. با این حال، یک تفاوت ظریف در طراحی آن‌ها وجود دارد.
چمدان سایز کوچک معمولی، دقیقاً نمونه کوچک‌شده چمدان‌های بزرگ است که از وسط به دو نیم باز می‌شود. اما مدل‌های تخصصی‌تر که در دسته چمدان خلبانی قرار می‌گیرند، اغلب برای سفرهای کاری، خلبان‌ها، مهمانداران و افرادی طراحی شده‌اند که لپ‌تاپ و پرونده همراه دارند.
در بسیاری از مدل‌های جدیدی که هنگام خرید چمدان مسافرتی خلبانی می‌بینید، یک دربِ بازشو در جلوی بدنه طراحی شده است. این درب به شما اجازه می‌دهد در سالن انتظار فرودگاه یا داخل هواپیما، بدون اینکه کل چمدان را روی زمین بخوابانید و لباس‌هایتان دیده شود، فقط زیپ جلویی را باز کنید و لپ‌تاپ، تبلت یا پاسپورت خود را بردارید.
کدام برندها در بازار ایران ابعاد استاندارد کابین را دقیق رعایت می‌کنند؟
یکی از مشکلات چمدان‌های متفرقه و بی‌نام‌ونشان در بازار این است که در تولید آن‌ها از قالب‌های استاندارد جهانی استفاده نمی‌شود؛ مثلاً چمدان را به اسم سایز کوچک می‌فروشند، اما عرض آن ۴۴ سانتی‌متر یا ارتفاعش ۶۰ سانتی‌متر است!
در مقابل، برندهای معتبر خارجی تمام قالب‌های سایز کوچک خود را بر اساس استاندارد سخت‌گیرانه فرودگاه‌های بین‌المللی می‌سازند. در ادامه، بهترین برندهای موجود در ایران را از نظر استاندارد سایز کابین بررسی می‌کنیم:
۱. برند اکولاک (Echolac)
اکولاک به عنوان یک برند با اصالت ژاپنی، حساسیت بسیار بالایی روی ابعاد و وزن چمدان‌های کابین دارد. وزن خالص سایزهای کوچک در محصولات برند اکولاک بسیار کم است (حدود ۲.۲ تا ۲.۹ کیلوگرم) و ابعاد آن‌ها دقیقاً در محدوده ۵۵ سانتی‌متر قرار می‌گیرد. همچنین اکولاک تنوع بسیار خوبی در مدل‌های کابینِ درب از جلو (مخصوص لپ‌تاپ) دارد که برای سفرهای کاری ایده‌آل هستند.
۲. برند هادایز (Hadize)
اگر نگران هستید که در پروازهای شلوغ، قفسه‌های بالای سر پر شود و مهماندار چمدان کوچک شما را در لحظه آخر به بخش بار بفرستد، داشتن یک چمدان نشکن اهمیت زیادی پیدا می‌کند. مدل‌های سایز کوچک در دسته چمدان هادایز بیشتر از جنس پلی‌پروپیلن منعطف یا آلومینیوم ساخته می‌شوند که هم ابعاد کاملاً استانداردی برای ورود به کابین دارند و هم در برابر هرگونه ضربه مقاوم هستند.
۳. برند امریکن توریستر (American Tourister) و کانوود (Conwood)
امریکن توریستر (زیرمجموعه سامسونایت آمریکا) یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌ها در فرودگاه‌های جهان است. سایزهای کابین در مدل‌های مختلف چمدان امریکن توریستر به قدری دقیق و سبک طراحی شده‌اند که در هیچ گیت پروازی با مشکل مواجه نمی‌شوند. همچنین اگر به دنبال طراحی‌های مدرن و تقسیم‌بندی داخلی بسیار منظم برای وسایل کوچک خود هستید، سایزهای بیست اینچ در دسته چمدان کانوود جزو خوش‌دست‌ترین گزینه‌های بازار ایران به شمار می‌روند.
آیا می‌توان هم‌زمان با چمدان کابین، کوله‌پشتی هم داخل هواپیما برد؟
این یک ترفند کاملاً قانونی است که خیلی از مسافران از آن بی‌خبرند! در بیشتر ایرلاین‌های دنیا (به جز بلیط‌های بسیار ارزان در ایرلاین‌های اقتصادی)، شما علاوه بر یک چمدان کابین ۷ یا ۸ کیلویی، اجازه دارید یک «کیف شخصی» (Personal Item) مثل کیف دستی یا کوله‌پشتی هم به صورت رایگان داخل هواپیما ببرید؛ به شرطی که این کیف آن‌قدر جمع‌وجور باشد که زیر صندلی جلویی شما جا بگیرد (ابعاد حدود ۴۰ در ۳۰ در ۱۵ سانتی‌متر).
این قانون به خصوص برای کسانی که در حال برنامه‌ریزی برای خرید یک چمدان مناسب مهاجرت هستند بسیار نجات‌بخش است؛ چون می‌توانید بار اصلی را در چمدان‌های بزرگ بگذارید، لباس‌های ضروری را در چمدان کابین بچینید و لپ‌تاپ، شارژرها و مدارک سنگین را داخل یک کوله پشتی لپ تاپ روی دوشتان بیندازید تا وزن چمدان کابینتان بیش از حد مجاز نشود.
برای این کار، کوله‌پشتی‌های استانداردی که در پشت خود «بند نگهدارنده روی دسته چمدان» دارند بهترین انتخاب هستند. شما می‌توانید در میان مدل‌های ضدآب و استاندارد کوله پشتی مسافرتی از برندهای تخصصی مثل بنج (Bange)، آرکتیک هانتر (Arctic Hunter) و سوپرفایو (Superfive)، مدلی را انتخاب کنید که به راحتی روی دسته تلسکوپی چمدان کابین فیکس می‌شود تا در سالن فرودگاه هیچ فشاری به شانه‌هایتان نیاید.
در پایان، فراموش نکنید که رعایت استاندارد ابعاد چمدان کابین یعنی شروع یک سفر بدون استرس و بدون پرداخت جریمه‌های اضافه بار در فرودگاه. ما در مجموعه جانتا تلاش کرده‌ایم تا با درج ابعاد دقیق سانتی‌متری و وزن خالص برای تمام چمدان‌ها، به شما کمک کنیم تا مناسب‌ترین همسفر را با اطمینان کامل انتخاب کنید.
سوالات متداول
۱. ابعاد چمدان کابین به سانتی‌متر چقدر است؟
استاندارد جهانی برای چمدان داخل کابین هواپیما، ۵۵ سانتی‌متر ارتفاع، ۳۵ تا ۴۰ سانتی‌متر عرض و ۲۰ تا ۲۳ سانتی‌متر عمق (قطر) است. در مجموع، حاصل‌جمعِ طول، عرض و ارتفاع چمدان نباید از ۱۱۵ سانتی‌متر بیشتر باشد.
۲. آیا ارتفاع چرخ‌های چمدان هم در ابعاد مجاز کابین محاسبه می‌شود؟
بله، صددرصد. در فرودگاه‌ها ابعاد چمدان را از روی زمین (یعنی از زیر چرخ‌ها) تا بالاترین نقطه دستگیره اندازه می‌گیرند؛ بنابراین چرخ‌ها و دسته‌های برجسته چمدان جزو همان ۵۵ سانتی‌متر ارتفاع مجاز محسوب می‌شوند.
۳. چمدان ۲۰ اینچ چند کیلوگرم بار جا می‌گیرد؟
یک چمدان ۲۰ اینچ (سایز کوچک) به طور میانگین بین ۳۵ تا ۴۲ لیتر فضا دارد که بسته به نوع وسایل شما، حدود ۷ تا ۱۰ کیلوگرم لباس و لوازم شخصی در آن جا می‌شود. این مقدار دقیقاً متناسب با وزن مجاز بار دستی در هواپیماست.
۴. آیا علاوه بر چمدان کابین می‌توان یک کوله‌پشتی هم داخل هواپیما برد؟
در اکثر ایرلاین‌های استاندارد (مانند ترکیش، قطر ایرویز، ایران‌ایر و ماهان)، هر مسافر اجازه دارد علاوه بر یک چمدان کابین، یک کیف شخصی کوچک (مثل کیف دستی یا کوله‌پشتی لپ‌تاپ که زیر صندلی جلویی جا شود) را هم با خود به داخل کابین ببرد.
۵. اگر ابعاد چمدان کابین چند سانتی‌متر بزرگ‌تر از حد مجاز باشد چه اتفاقی می‌افتد؟
اگر در پروازهای داخلی یکی دو سانتی‌متر اختلاف وجود داشته باشد، معمولاً سخت‌گیری زیادی نمی‌شود؛ اما در پروازهای خارجی و به ویژه ایرلاین‌های اقتصادی، اگر چمدان در باکس فلزی فرودگاه جا نگیرد، اجازه ورود به کابین را نمی‌دهند و باید با پرداخت هزینه اضافه بار، آن را به بخش بار تحویل دهید.